Procedura skargowa

Data publikacji: 06.08.2026

Skargę indywidualną do Trybunału może wnieść każda osoba, organizacja pozarządowa lub grupa jednostek, która uważa, że jej prawa zagwarantowane w Konwencji zostały naruszone przez państwo, będące stroną Konwencji. Aby skarga została uznana za dopuszczalną, musi spełnić konkretne warunki: skarga musi być złożona przeciwko państwu, członkowi Rady Europy; zarzut musi dotyczyć naruszenia jednego lub kilku praw chronionych przez Konwencję, osoba wnosząca skargę musi być ofiarą złamania postanowień konwencji i ponieść z tego tytułu znaczący uszczerbek. Trybunał nie jest instytucją odwoławczą od orzecznictwa sądów krajowych, nie uchyla orzeczeń sądów krajowych, tak więc niedopuszczalne są skargi, które jedynie wskazują na niezadowolenie skarżącego z wyroku zapadłego przed sądem krajowym. Przedmiot skargi, czyli naruszenie Konwencji, musi zaistnieć po dacie ratyfikacji Konwencji przez państwo, którego dotyczy skarga. Trybunał orzeka jedynie w sprawach, które wyczerpały krajowe środki odwoławcze.

Protokół nr 15 do Konwencji skraca z 6 do 4 miesięcy termin na wniesienie skargi do Trybunału, biegnący od dnia wydania ostatecznego orzeczenia w krajowym porządku prawnym w kontekście wymogu wyczerpania krajowych środków odwoławczych. Nowy, 4-miesięczny termin obowiązuje od 1 lutego 2022 r. Ma on zastosowanie wyłącznie do skarg, w których ostateczne orzeczenie krajowe zostało wydane 1 lutego 2022 r. albo po tej dacie. Zmiana terminu została przyjęta przez wszystkie 47 państw członkowskich Rady Europy.

Znajomość procedury skargowej ma ogromne znaczenie dla skuteczności dochodzenia swoich praw przed Trybunałem, przeważająca liczba skarg skierowanych do Trybunału zostaje bowiem odrzucona z powodów proceduralnych i zaliczona do grupy skarg niedopuszczalnych.

Na stronie Trybunału znajdziesz informacje w jaki sposób prawidłowo złożyć skargę.

Pliki do pobrania