Wykonywanie wyroków Europejskiego Trybunału Praw Człowieka

Data publikacji: 06.08.2026

Każde państwo będące sygnatariuszem Konwencji ma prawo powołać jednego sędziego na 9-letnią kadencję. Istotne jest, że sędziowie zasiadają w Trybunale we własnym imieniu, są więc niezależni i nie reprezentują interesów narodowych. Wyroki wydawane przez Trybunał są wiążące dla państw członkowskich. W przypadku stwierdzenia przez Trybunał naruszenia Konwencji, wyrokiem Trybunału państwo zobowiązane jest realizacji środków indywidualnych oraz środków generalnych. Środkami indywidualnymi są przede wszystkim świadczenia stanowiące zasądzone przez Trybunał zadośćuczynienie lub kwotę uzgodnioną w ramach zawartej ugody między stronami oraz ewentualny zwrot kosztów poniesionych przez skarżącego na prowadzenie sprawy przed Trybunałem. Państwo zobowiązane jest także do zapewnienia ustania naruszenia i przywrócenia stanu sprzed zaistnienia naruszenia, np. cofnięcie nakazów wydalenia, które mogłyby narazić skarżących na ryzyko tortur lub złego traktowania w kraju przeznaczenia. Środki generalne natomiast mają na celu zaprzestania funkcjonowania w państwie stanu niezgodnego z Konwencją i wdrożenie środków zaradczych przed wystąpieniem niezgodności działań z konwencją w przyszłości. Polega przede wszystkim na wprowadzeniu zmian systemowych – zmiany prawa krajowego i praktyki jego stosowania, podjęcia działań edukacyjnych.

Nadzór nad wykonywaniem wyroków Trybunału sprawuje Komitet Ministrów Rady Europy. W Polsce proces wykonania wyroków i decyzji Trybunału monitoruje międzyresortowy Zespół do spraw Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, powołany przez Prezesa Rady Ministrów zarządzeniem z 19 lipca 2007 r.

Wiecej informacji na temat procesu wykonywania wyroków i decyzji Europejskiego Trybunału Praw Człowieka znajduje się na stronie Ministerstwa Spraw Zagranicznych.