Informacyjny Serwis Policyjny

Bieżąca jesień 2026 roku stanowi historyczny moment dla europejskiej architektury bezpieczeństwa – Agencja Unii Europejskiej ds. Szkolenia w Dziedzinie Ścigania (CEPOL) obchodzi 25-lecie swojej działalności. Jubileusz ten jest celebrowany poprzez szeroko zakrojoną kampanię komunikacyjną, obejmującą audycje radiowe, eksperckie analizy w mediach społecznościowych oraz wywiady z kadrą sekretariatu.

Kulminacją obchodów był dzień otwarty w sekretariacie Agencji, połączony z oficjalną wizytą wysokich przedstawicieli państw członkowskich (w tym kierownictwa BMWP KGP) oraz agencji JHA (Justice and Home Affairs) poświęcony debacie nad przyszłością unijnej współpracy szkoleniowej: link do artykułu na stronie internetowej CEPOL

Z perspektywy strategicznej, dzisiejszy CEPOL jest sukcesorem Europejskiej Akademii Policyjnej, która początkowo funkcjonowała jako niezależne zrzeszenie instytucji szkoleniowych Policji państw członkowskich. W 2004 r. uzyskała ona stałą siedzibę oraz osobowość prawną, zaś w 2006 r. została przekształcona w jedną z agencji UE. Prawdziwy przełom nastąpił jednak w lipcu 2016 r, kiedy to na mocy nowego rozporządzenia agencja uzyskała obecny kształt, stając się kluczowym ośrodkiem budowania wspólnych kompetencji operacyjnych w obliczu zagrożeń XXI w.

Głównym celem CEPOL jest koordynacja unijnej polityki szkoleniowej w obszarze JHA oraz realizacja przedsięwzięć edukacyjnych, które wykraczają poza standardowe ramy krajowe. Agencja de facto buduje wspólną europejską kulturę policyjną, harmonizując systemy kształcenia w sposób pozwalający na bezprecedensową synergię działań transgranicznych.

Kluczowe obszary priorytetowe szkolenia odzwierciedlają najważniejsze wyzwania UE, jak np.:

• Zapobieganie i zwalczanie terroryzmu oraz radykalizacji.
• Zwalczanie przestępczości zorganizowanej.
• Zabezpieczanie porządku publicznego w kontekście zagrożeń hybrydowych.
• Zapobieganie i zwalczanie przestępczości w sieci - cyberbezpieczeństwo.
• Budowanie potencjału organów ścigania w państwach trzecich (m.in. na Bałkanach i w basenie Morza Śródziemnego).

Oferta CEPOL to dynamiczny ekosystem szkoleniowy, zaprojektowany tak, by uzupełniać krajowe systemy kształcenia. Jej specyfika opiera się na elastyczności i szybkim reagowaniu na potrzeby operacyjne zidentyfikowane w dorocznych analizach strategicznych.

Aktualny katalog form kształcenia obejmuje m.in.:

• Wieloetapowe kursy hybrydowe łączące naukę zdalną z praktyką stacjonarną;
• Programy "Train the trainers", przygotowujące kadrę ekspercką do pełnienia roli wykładowcy;
• Komponenty e-learningowe na platformie LEEd: moduły online, e-lessons oraz Cyberbites (pigułki wiedzy w formie wideo);
• Program Wymiany oraz Program Mentoringowy: unikalne narzędzia trwające od 1 tygodnia do 12 miesięcy, oparte na promowanym przez UE kaskadowym systemie przekazywania wiedzy, dzięki któremu praktyczne doświadczenia uzyskane w trakcie pracy ręka w rękę z funkcjonariuszami innych państw trafia bezpośrednio do jednostek terenowych.

Polska Jednostka Krajowa ds. CEPOL (CNU) - serce współpracy 

Koordynatorem polskiego zaangażowania jest Jednostka Krajowa ds. CEPOL (CNU), umiejscowiona w strukturach Biura Międzynarodowej Współpracy Policji KGP. Jej status prawny, ugruntowany Uchwałą nr 95 Rady Ministrów z 27 czerwca 2017 r., pozycjonuje ją jako centralny punkt styku między Sekretariatem Agencji i organami ścigania.

CNU zarządza nie tylko procesem naboru i promocji, ale również polskim segmentem platformy szkoleniowej LEEd. Z jej wsparcia korzysta szerokie spektrum instytucji, m.in.: Policja, Straż Graniczna, Krajowa Administracja Skarbowa, Centralne Biuro Antykorupcyjne, Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Prokuratura Krajowa.

Od akcesji 1 maja 2004 roku Polska systematycznie budowała pozycję lidera w CEPOL. Dziś kraj nasz znajduje się w ścisłej czołówce państw członkowskich, co potwierdzają dane finansowe: polskie jednostki szkoleniowe zagospodarowują około 1/5 rocznego budżetu grantowego CEPOL przeznaczonego na szkolenia stacjonarne. Rekordowy pod tym względem rok 2025 przyniósł organizację siedmiu szkoleń stacjonarnych w Polsce. Dominacja ta zostanie utrzymana dzięki wysokiej liczbie umów o partnerstwie ramowym na lata 2025-2028. Sygnatariuszami tych umów są czołowe polskie ośrodki: Akademia Policji w Szczytnie, Centrum Szkolenia Policji w Legionowie, wszystkie Szkoły Policji, Wyższa Szkoła SG w Koszalinie, Centrum Szkolenia SG w Kętrzynie oraz Krajowa Szkoła Sądownictwa i Prokuratury z siedzibą w Lublinie.

Pod względem zaangażowania we współpracę szkoleniową w ramach CEPOL wyróżnia się szczególnie Szkoła Policji w Pile, specjalizując się w obszarach związanych m.in. z wykorzystaniem dronów, nielegalną migracją i analizą behawioralną. Placówka ta będzie w przyszłości realizować prestiżowe, dedykowane wyłącznie polskim funkcjonariuszom szkolenie z szyfrowania danych. Partnerami projektu są m.in. Sekretariat CEPOL, Komisja Europejska, grupa ECTEG oraz CBZC, a kurs wykorzystuje zaawansowane narzędzia (hashcat, Hashtopolis) zintegrowane z platformą JRC (Joint Research Centre). SP w Pile ubiega się ponadto o organizację w 2027 r. prestiżowego spotkania HOLETI - dorocznej konferencji z udziałem kierownictwa jednostek szkoleniowych i naukowców (ok. 100 osób). Celem wydarzenia będzie m.in. sformułowanie oczekiwań PCz wobec Agencji oraz wzmocnienie potencjału szkoleniowego państw członkowskich. 

W organizację szkoleń na rzecz CEPOL zaangażowana jest również KGP. W tym kontekście na uwagę zasługuje m.in. kurs z zakresu Police information exchange for Single points of contact (SPOC) organizowany w Warszawie w dniach 26-30 października 2026 r. we współpracy z Sekretariatem CEPOL. Wybór  tematyki szkolenia wynika m.in. z wejścia w życie dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/977 z 10 maja 2023 r. w sprawie wymiany informacji między organami ścigania państw członkowskich i związanej z tym konieczności dostosowania prawa krajowego do unijnych standardów wymiany informacji. Dyrektywa ta w sposób istotny rozszerza kompetencje punktu kontaktowego (SPOC), umiejscowionego w strukturze KGP i pełniącego kluczową rolę w wymianie informacji z organami ścigania pozostałych państw członkowskich. W przyszłości przyczyni się to do dalszego wzrostu efektywności działania, usprawnienia mechanizmów współpracy i zwiększenia skuteczności komunikacji między państwami.

Skalę polskiej aktywności ilustrują m.in. dane statystyczne dotyczące wykorzystania oferty szkoleniowej CEPOL w 2025 r.:

• 125 osób przeszkolonych w trybie stacjonarnym (77) i on line (48), z dominującą rolą Policji (89 uczestników) i Straży Granicznej (19);
• 11 ekspertów zakwalifikowanych do programu wymiany i mentoringu;
• Ponad 4 tysiące aktywnych użytkowników z Polski na platformie LEEd, co stanowi jeden z najwyższych wskaźników w skali całej UE.

Polska nie tylko korzysta z dostępnych źródeł wiedzy, ale i aktywnie je tworzy. Dla przykładu eksperci z ABW oraz BMWP KGP odgrywają kluczową rolę w pracach Centrów Doskonalenia CEPOL ds. zwalczania terroryzmu oraz ds. mechanizmów współpracy międzynarodowej, wymiany informacji i interoperacyjności wielkich systemów IT. Ich zadaniem jest opracowywanie założeń programowych na lata 2026–2027 oraz nadzór merytoryczny nad jakością procesu kształcenia.

Na szczególną uwagę zasługuje także udział dwóch przedstawicieli BMWP KGP w grupie roboczej odpowiedzialnej za opracowanie Sektorowych ram kwalifikacji (SQF) dla współpracy transgranicznej o charakterze operacyjnym. Choć wdrożenie SQF pozostaje dobrowolne, wyznaczają one unijne standardy dla pościgów, operacji transgranicznych, wspólnych patroli i funkcjonowania centrów współpracy policyjno-celnej. Ci sami eksperci brali także udział w opracowywaniu na podstawie SQF założeń dla kilkuetapowego, objętego certyfikacją, prestiżowego programu szkolenia dot. współpracy transgranicznej organów ścigania (CROLEC). Polska uczestniczyła również w warsztatach Komisji Europejskiej organizowanych w grudniu 2025 r., dot. rezultatów studium poświęconego zwiększeniu korelacji między ofertą szkoleniową a potrzebami operacyjnymi w obszarze JHA. Warsztaty te pozwoliły na rozważenie różnych opcji i wstępne określenie kierunku dalszego rozwoju CEPOL, a wypracowanie w ich trakcie założenia przyczyniły się do sformułowania koncepcji zdecentralizowanych Centrów Doskonalenia CEPOL. Kwestia ta była następnie przedmiotem dyskusji podczas majowego posiedzenia Zarządu.

Rok 2025 to czas szczególnego wpływu Polski na kierunki rozwoju CEPOL, co jest bezpośrednio powiązane z polską Prezydencją w Radzie UE. Przedstawiciel kadry kierowniczej BMWP KGP, po okresie pełnienia funkcji zastępcy, w styczniu 2026 r. objął formalnie prestiżowe stanowisko Przewodniczącego Zarządu CEPOL.

Podczas strategicznego posiedzenia Zarządu w Warszawie (maj 2025 r.), Polska skutecznie przyczyniła się do przeforsowania nowej wizji agencji, obejmującej m.in.:

• Realizację pakietu szkoleń dot. narzędzi i mechanizmów współpracy UE (EU toolbox). Szkolenia z tego zakresu, podobnie jak i kursy dot. kompetencji miękkich, jak np. przywództwo i zarządzanie, pozostawałoby w gestii Sekretariatu CEPOL. Agencja odpowiadałaby także za promocję wykorzystania rezultatów działalności naukowo-badawczej, wykorzystanie nowoczesnych osiągnięć w procesie kształcenia, itp.;
• Regionalizację procesu kształcenia i działania kaskadowe;
• Wdrożenie nowego modelu Centrów Doskonalenia w oparciu o infrastrukturę szkoleniową państw członkowskich, jak np. Międzynarodowe Centrum Zwalczania Nielegalnych Laboratoriów Narkotykowych w Legionowie. Centra Doskonalenia odpowiadałyby za całokształt oferty szkoleniowej CEPOL dot. wybranych dziedzin przestępczości. Polska w szczególności zainteresowana jest problematyką narkotyków syntetycznych, będąc driverem EMPACT w tym zakresie;
• Wdrożenie Sektorowych ram kwalifikacji dla współpracy transgranicznej, a także działania na rzecz ustanowienia wspólnych standardów i mechanizmów uznawalności zgodnie z priorytetami UE;
• Zwiększenie synergii wydatków UE na szkolenia organów ścigania poprzez możliwość finansowania ww. centrów współpracy w ramach  środków EMPACT oraz funduszu ISF.

Dwadzieścia pięć lat działalności CEPOL pokazuje, że Agencja przestała być jedynie ośrodkiem wymiany doświadczeń, a stała się strategicznym instrumentem przyczyniającym się do zapewnienia bezpieczeństwa wewnętrznego UE. Wspólna kultura policyjna jest najlepszą odpowiedzią na zagrożenia współczesnego świata, co obrazowo ujął już Benjamin Franklin, kiedy stwierdził: „Inwestycja w wiedzę przynosi najlepsze odsetki”. Bądźmy zatem dumni z faktu, że Polska, będąc największym beneficjentem i zarazem architektem przyszłych standardów szkoleniowych, pełni rolę lidera w tym systemie, pozostając kluczowym gwarantem rozwoju profesjonalizmu europejskich służb mundurowych w obliczu transgranicznych zagrożeń.

BMWP KGP