Informacyjny Serwis Policyjny

W dniu 27 września 2013r. uchwalono ustawę o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw. Część jej przepisów weszła w życie z dniem 9 listopada 2013r., część z dniem 2 czerwca 2014r., zaś pozostałe wejdą w życie z dniem 1 lipca 2015r.

Zwłaszcza te ostatnie w sposób istotny zmienią postępowanie karne. Najważniejsze zmiany dotyczą modelu rozprawy głównej przed sądem I instancji, zatem będą one dotyczyły przede wszystkim sądów oraz stron procesu i ich procesowych reprezentantów w postępowaniu sądowym. Niemniej jednak, siłą rzeczy wymusiły one konieczność modyfikacji wielu przepisów normujących postępowanie przygotowawcze.

W świetle wzmocnienia nowymi regulacjami procesowych zasad kontradyktoryjności oraz bezpośredniości na etapie postępowania jurysdykcyjnego, wyraźniej widać korelację przepisów normujących przedsądowe i sądowe stadium procesu karnego - korelację, która od strony praktycznej wymagać będzie innego od dotychczasowego podejścia do sposobu prowadzenia postępowania przygotowawczego - zarówno przez prokuratora oraz Policję, jak i przez inne organy, którym przysługują uprawnienia do prowadzenia postępowań przygotowawczych. Na uwagę zasługują również te zmiany w przepisach, które z jednej strony ograniczają stosowanie środków przymusu procesowego przez organy postępowania karnego, z drugiej zaś wzmacniają gwarancje procesowe podejrzanych i oskarżonych.

Poszerzenie gwarancji procesowych również nie ominęło pokrzywdzonych przestępstwem. Nowe rozwiązania w tym zakresie poszerzają krąg dotychczas istniejących instytucji prawa karnego, mających w założeniach pełnić funkcję restytucyjną (naprawczą). Zdecydowana większość zmian w różnym stopniu wpłynie na realizację zadań Policji.

Policję czeka zatem trudne zadanie polegające na przygotowaniu się do realizacji jej ustawowych zadań z zakresu wykrywania przestępstw oraz wykroczeń, a także ścigania ich sprawców w nowej rzeczywistości prawnej. Zadanie jest o tyle trudne, że dotyczy kilkudziesięciu tysięcy funkcjonariuszy – głównie funkcjonariuszy służby kryminalnej, ale również, choć w nieco mniejszym zakresie, funkcjonariuszy służby prewencyjnej. Zmiany przepisów są obszerne i zarazem rewolucyjne. Będą wymagały nie tylko przyjęcia i wdrożenia stosownych rozwiązań o charakterze organizacyjnym, ale również zmiany dotychczasowego sposobu postrzegania postępowania przygotowawczego i ścigania karnego sprawców czynów zabronionych. 

Mając to na uwadze, Komendant Główny Policji decyzją nr 170/2014 z dnia 30 kwietnia 2014r. powołał do życia zespół do spraw monitorowania i wdrażania w Policji zmian w procedurze karnej, a decyzją nr 189/2014 w dniu 13 maja 2014r. swojego pełnomocnika do spraw wdrażania w Policji zmian w tej procedurze. Obowiązki pełnomocnika wykonuje mł. insp. w stanie spoczynku Ireneusz Dziugieł.

Nie jest znany jeszcze ostateczny kształt przepisów procedury karnej, które mają wejść w życie 1 lipca 2015r. ponieważ nadal trwają prace nad kolejną nowelizacją kodeksu postępowania karnego, dotykającą m.in. przepisów, które jeszcze nie weszły w życie. Powoduje to, że interpretacja tekstu zmian ustawy, już ogłoszonego w Dzienniku Ustaw, nie jest łatwa ale też nie jest ostateczna.

Nowy dział na ISP poświęcony zmianom w procedurze karnej będzie redagowany przez pełnomocnika do spraw wdrażania w Policji zmian w procedurze karnej. W założeniu ma on na bieżąco dostarczać informacji o stanie przygotowań Policji do realizacji zadań po 1 lipca 2015r. i o podejmowanych działaniach w tym zakresie. Ponadto publikowane tu będą materiały i opracowania poświęcone nowym przepisom – ich interpretacji i praktycznemu stosowaniu – w miarę możliwości uwzględniające aktualne stanowisko Prokuratury Generalnej oraz Biura Służby Kryminalnej KGP, a także linki do ciekawych artykułów i innych opracowań. Ma on również służyć zbieraniu od wszystkich funkcjonariuszy i pracowników Policji informacji o wątpliwościach i problemach interpretacyjnych, jakie pojawiają się po lekturze nowych przepisów. Służyć ma temu formularz pozwalający zadać pytanie pełnomocnikowi, który sukcesywnie będzie je analizował i podejmował działania zmierzające do ich rozwiązania.

Uzyskane w ten sposób informacje posłużą również podczas prac zmierzających do wypracowania jednolitego w skali kraju modelu współpracy Policji i Prokuratury po 1 lipca 2015r. Propozycje rozwiązania problemów, wyjaśnienia kwestii niezrozumiałych będą sukcesywnie publikowane w ramach odpowiedzi na pytania, skierowanych zazwyczaj do grupy zadających podobne pytanie, rzadziej zaś do osób indywidualnych, chyba, że czas pozwoli na odpowiedź indywidualną.

Niezależnie od tego w zakładce „prelekcje” zamieszczane będą prezentacje multimedialne opatrzone komentarzem, które mogą służyć jako pomoc dydaktyczna dla wszystkich zainteresowanych. Problemy sygnalizowane pełnomocnikowi mogą również dać asumpt do przedstawienia w formie prelekcji jakiegoś konkretnego zagadnienia intrygującego policjantów, albo do uwzględnienia ich w komentarzach do prelekcji wcześniej opublikowanych. Zachęcam więc do takiej współpracy.

mł. insp. w stanie spoczynku

Ireneusz Dziugieł

Pełnomocnik Komendanta Głównego Policji
do spraw wdrażania w Policji zmian w procedurze karnej

powrót
drukuj